De geschiedenis van Roswinkel


Roswinkel is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Emmen, met ongeveer 850 inwoners


Roswinkel is een ontginningsdorp, ontstaan in de Middeleeuwen op een
zandrug van Westerwolde omringd door het Bourtangermoeras.
Een ontginningsdorp is een nederzettingsvorm, ontstaan na de ontginning
van woeste gronden als heide, bos en beeklanden. Bij dorpen ontstaan na
de afgraving en ontginning van veengebieden spreekt men niet van een
ontginningsdorp, maar van een veenkolonie. Roswinkel wijkt daarmee af van
de omliggende veenkoloniŽn. Wel is het een streekdorp, dat net als de meeste veendorpen hoofdzakelijk
bestaat uit lintbebouwing. De omgeving bestaat uitsluitend uit landbouwgebied (veenontginningen).

Roswinkel wordt voor het eerst vermeld als Roeswinkel in een oorkonde uit 1327. Maar er zijn archeologische vondsten gedaan die wijzen op bewoning in de Karolingische tijd. Het dorp lag aan de beek de Runde. Het viel onder het kerspel van Emmen en kwam daardoor ook onder Drenthe, al waren de verbindingen met Westerwolde beter en had het met dit gebied ook grotere culturele overeenkomsten.


In de 18e eew is er een schans gebouwd nabij dit dorp met de naam Fort Roswinkel. Er werd veel boekweit geteeld op de veengronden. In het begin van de 19e eeuw was Roswinkel een streekcentrum getuige de relatief grote middenstand.


In de 19e eeuw werd het veen rond Roswinkel ontgonnen en werd de toegankelijkheid sterk verbeterd. De schans verloor zijn functie en verdween. De Runde verdween uit het landschap. In de eerste jaren van de 21ste eeuw wordt de Runde weer hersteld als waterloop. Op de plek van de voormalige schans werd het kunstwerk een Fort voor het water van Jeroen van Westen gebouwd. Ook heeft Roswinkel een eigen dorpslied.